کد خبر : 666
تاریخ انتشار : جمعه 30 مهر 1395 - 6:16

پرونده حقوقی دادگاههای عمومی از شروع تا آخر

پرونده حقوقی دادگاههای عمومی از شروع تا آخر

مقدمه :          رسیدگی به پرونده های حقوقی فرایند بسیار پیچیده ای دارد و در هر مرحله با واخواهی ،  ورود ثالث و یا جلب ثالث و امثالهم شاخه های جدیدی در رسیدگی  ایجاد می گردد   ، در این زمینه اساتید بزرگی نظیر دکتر کاتوزیان ، دکتر شهیدی، دکتر شمس  مطالب ذی قیمتی در کتابهای

مقدمه :

         رسیدگی به پرونده های حقوقی فرایند بسیار پیچیده ای دارد و در هر مرحله با واخواهی ،  ورود ثالث و یا جلب ثالث و امثالهم شاخه های جدیدی در رسیدگی  ایجاد می گردد   ، در این زمینه اساتید بزرگی نظیر دکتر کاتوزیان ، دکتر شهیدی، دکتر شمس  مطالب ذی قیمتی در کتابهای مختلف ارائه فرموده اند ، با توجه به وقت و حوصله کلاس و در حد آموخته های پیشین ، مطالبی بصورت کلی در این زمینه   جمع آوری گردیده است که تقدیم می گردد  :

شروع رسیدگی :

طبق ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی “شروع رسیدگی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست می باشد. دادخواست به دفتر دادگاه صالح و در نقاطی که دادگاه دارای شعب متعدد است به دفتر شعبه اول تسلیم می گردد

قانون تعریفی از دادخواست ارائه ننموده است، ولی دادخواست از دو کلمه “داد” و ” خواست” ترکیب شده است . داد به معنای عدل ، قانون و  تظلم خواهی  است . دادخواست ،عریضه ای است   که به شخص به طور کتبی در برگ مخصوص به دادگاه می دهد و به موجب آن دادخواهی می کند

اصل سی و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقرر می کند:

دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می تواند به منظور دادخواهی به دادگاه های صالح رجوع نماید . همه افراد ملت حق دارند اینگونه دادگاه ها را در دسترس داسته باسند و هیچ کس را نمی توان از دادگاهی که به موجب قانونی حق مراجعه به آن را دارد منع کند

ارکان یک دادخواست عبارتند از : خواهان خوانده وکیل یا نماینده قانونی خواهان– خواسته و بهامی آن دلایل و مستندات متن دادخواست 

دادخواست می بایست با رعایت ماده ۵۱قانون آئین دادرسی مدنی در فرم مخصوص تنظیم گردد  .

خواهان کیست ؟ خواهان به شخصی گفته می شود که خواسته را از دادگاه به ضرر دیگری بخواهد . به عبارت دیگر هر شخصی (حقوقی یا حقیقی) که دعوی حقوقی خود را در برگ مخصوص دادخواست تنظیم نماید و در دادگاه صالح اقامه کند خواهان نامیده می شود

ستون دوم _ خوانده کیست؟ خوانده شخصی است که خواهان به ضررش در دادگاه اقامه دعوی می نماید . در واقع طرف دعوی خواهان خوانده نامیده می شود .

 

ستون سوم دادخواست مربوط به وکیل یا نماینده قانونی خواهان است. وکیل یا نماینده قانونی به فردی گفته می شود که به نیابت از خواهان اقامه دعوی حقوقی می نماید.

 

    در ستون چهارم باید خواسته و بهای خواسته نوشته شود . خواسته تقاضایی است که خواهان از دادگاه می نماید تا خوانده را بدان محکوم کند در واقع خواسته رکن اصلی هر دعوی حقوقی بوده است و علت عمده دعاوی حقوقی تخلف هر یک از متعاقدین از تعهدات خویش است وفرهنگستان ایران ، این اصطلاح را به جای مدعی به پذیرفته است. هر گاه متعهد علیه از ایفاء متعهد به امتناع کند یا خارج از مدت ایفاء نماید به طوری که به متعهد خسارت وارد شود او می تواند وجه التزام مندرج در قرار داد را مطالبه نماید . بنابراین اگر وجه التزام عقد ، ایفاء تعهد به همراه پرداخت خسارت معینه باشد پس متعهد به عنوان خواهان در ستون چهارم می نویسد : الزام خوانده به ایفاء تعهد و و پرداخت خسارت به ارزش ……. ریال.

خواسته طبق ماده ۹۸قانون آیین دادرسی مدنی در جلسه اول دادرسی توسط خواهان قابل تغییر است مشروط بر اینکه منشاء آن همان دعوی اول بوده یا ارتباط کامل با آن داشته باشد . خواهان در تمام مراحل دادرسی می تواند خواسته خود را کم کند.

منظور از بهای خواسته در واقع ارزیابی خواسته به پول رایج کشور است یعنی خواهان باید بعد از نوشتن خواسته ارزش ریالی آن را نیز ذکر نماید . زیرا تعیین ارزش ریالی خواسته از نظر صلاحیت محکمه رسیدگی و تجدید نظر و نیز ابطال تمبرهزینه دادرسی ضروری است. باید توجه داشت که این تعیین ارزش ریالی خواسته صرفا در دعاوی مالی ضروری است و در دعاوی غیر مالی نیاز به تعیین ارزش ریالی خواسته نیست . از دیگر اهمیت تعیین ارزش ریالی خواسته این است که طبق قانون دادگاه ها مکلفند فقط نسبت به خواسته تصریح شده در برگ دادخواست حکم صادر نمایند و از این جهت اهمیت نگارش خواسته روشن می شود چرا که اگر خواسته غلط طرح شود خواهان به حق تضییع شده خود دست پیدا نمی کند.

در ستون پنجم دادخواست باید دلایل و منضمات دادخواست را ذکر و نام برد . دلایل جمع دلیل می باشد که عبارت از امری است که اصحاب دعوی یا دفاع از دعوی به آن استناد مینماید. و به عبارت دیگر دلیل این وسیله اثبات حق است که اصحاب دعوی به دادگاه ارائه می کنند

متن دادخواست:اما در قسمت متن برگ دادخواست خواهان باید به شرح ادعای خود پرداخته خطاب خود را به ریاست محترم دادگاه عمومی … یا سرپرست مجتمع قضایی ….. با ذکر مرجع صالح قضایی آغاز کند خواهان باید با رعایت ادب و نزاکت در شرح ادعا مطالب شرح ادعای خود را کوتاه،گویا، و مستند بنویسد و تمام پیوست ها و ضمائم دادخواست خود را شماره بندی کرده و سپس در شرح ادعا به هر پیوست آن ادعا به هر پیوست آن مدرک (دلیل) را ذکر کند و در پایان خواهان باید تقاضای صدور حکم از دادگاه محترم (مراجع صالحه) را خواستار شود و بعد ازپایان شرح ادعا در متن برگ دادخواست ذیل آن را امضاء نماید و در صورت عجز خواهان از امضاء باید مهر یا اثر انگشت خود را در پایان شرح ادعا در متن برگ دادخواست حک نماید. بعد از امضاء و تهیه نسخه ها به تعداد خوانده به اضافه یک ، از کلیه منضمات دادخواست هم به همین صورت فتوکپی گرفته می شود کلیه فتوکپی را برابر با اصل نموده و به همراه دادخواست تحویل دادگاه می گردد.

رسیدگی به دادخواست در دفتر دادگاه :

همانطوری که قبلا متذکر شدیم طرح دعوی حقوقی در دادگاه ممکن نیست مگر با تکمیل فرم دادخواست و ارائه آن به دادگاه برگ دادخواست پس از تکمیل آن و امضاء نمودن آن باید به دفتر کل ارائه گردد. دفتر کل دادخواست را ثبت نموده شماره ای در ذیل دادخواست سمت راست آن درج می کند….

بعد از ثبت دادخواست در دفتر کل باید دادخواست را به نزد رئیس مجتمع یا معاون ارجاع آورد تا آن را به یکی از شعب ارجاع دهد پس از مشخص شدن شعبه رجوع الیه باید مجددا دادخواست را به دفتر کل آورد تا در دفتر کل ثبت شود که دادخواست به کدام شعبه ارجاع داده شده است

سپس دادخواست را باید به دفتر شعبه رجوع الیه آورد مدیر دفتر شعبه دادخواست را در دفتر ثبت عرایض ثبت می کند و شماره کلاسه ای بر روی پرونده درج می کند مثلا ۹۴/۵۲/۲۵ عدد بیست و پنج شماره پرونده ، عدد ۵۲ حوزه رسیدگی کننده و شماره ۹۴ سال است. علاوه بر آنچه ما به عنوان شماره پرونده نوشته ، نوشته دیگری بدین شکل را کلاسه می کنند        لازم به ذکر است که اکنون رویه بعضی دادگاه ها اینگونه است که ابتدا باید دادخواست را نزد رئیس مجتمع قضایی یا معاون ارجاع برده و پس از ارجاع دادخواست را باید ثبت دفتر کل یا رایانه کرد و سپس آن را به دفتر شعبه ارجاع شونده برد که به نظر می رسد برای اینکه مراجعه کنندگان وقت زیادی تلف نکنند و مسیر دفتر کل و اتاق رئیس دادگاه عمومی یا معاون ارجاع او را بیهوده و تکراری طی نکنند ابتدا باید دادخواست را نزد رئیس مجتمع قضایی یا دادگاه عمومی یا معاونین ارجاع آنان برده و پس از ارجاع دادخواست را ثبت دفتر کل یا رایانه و سپس آن را به دفتر شعبه ارجاع شونده ببرند.

در حال حاضر در مراکر استانها دفاتر خدمات قضایی الکترونیکی تاسیس شده است و دادخواست بصورت الکترونیکی تکمیل می شود و از رطیق سامانه اینترنتی به معاون قضایی ارجاع و سپس به دفتر شعبه مربوطه ارجاع می گردد و بصورت الکترونیکی شماره و کلاسه می گردد  .

دادخواست پس از ارجاع به مدیر دفتر شعبه دادگاه ، توسط مدیر دفتر رسیدگی می گردد ، موارد توقیف دادخواست طبق ماده ۵۳ قانون آئین دادرسی مدنی به شرح ذیل است :

در موارد زیر دادخواست توسط دفتر دادگاه پذیرفته می شود لکن برای به جریان افتادن آن باید به شرح مواد آتی تکمیل شود:

 

۱-در صورتی که به دادخواست و پیوستهای آن برابر قانون تمبر الصاق نشده یا هزینه یاد شده تادیه نشده باشد

۲-وقتی که بند های (۲و۳و۴و۵و۶) ماده ۵۱ این قانون رعایت نشده باشد

زمانی ما نام خواهان را در دادخواست به رسمیت می شناسیم که دادخواست توسط خواهان امضاء شده باشد. و وقتی امضایی وجود ندارد چگونه می توان دادخواست را تنظیم شده توسط خواهان دانست اگر بنا باشد به صرف اینکه نام شخصی در دادخواست به عنوان خواهان تلقی گردد بنابراین در کلیه اسناد که تعهداتی صورت می گیرد صرف نام متعهد دلالت بر تعهد او خواهد داشت : در حالیکه مطابق قانون مدنی تنها امضاء یا اثر انگشت ملاک اعتبار است نه صرفا تهیه متن

وفق  ماده   ۵۴قانون آئین دادرسی مدنی   در موارد یاد شده در ماده قبل ، مدیر دفتر دادگاه ظرف دو روز نقایص دادخواست را به طور کتبی و مفصل به خواهان اطلاع داده و از تاریخ ابلاغ به مدت ده روز به او مهلت داده می دهد تا نقایص را رفع نماید. چنانچه در مهلت مقرر اقدام به رفع نقص ننماید ، دادخواست به موجب قراری که مدیر دفتر و در غیبت مشارالیه ، جانشین او صادر می کند ، رد می گردد . این قرار به خواهان ابلاغ می شود و نامبرده می تواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ به همان دادگاه شکایت نماید. رای دادگاه در این خصوص قطعی است

تعیین وقت و   ابلاغ دادخواست :

پس از بررسی دادخواست توسط رئیس دفتر دادگاه و احیاناً رفع نقص آن ، نسخه دوم از دادخواست و ضمائم آن به ترتیب ذیل   به  خوانده    ابلاغ می گردد  ، طبق  ماده ۵۷ قانون آئین دادرسی  خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید . رونوشت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد.

ماده ۶۰ قانون آئین دادرسی مدنی :  دادخواست و کلیه برگهای پیوست آنان باید در دو نسخه و در صورت تعدد خوانده به تعداد آنها به علاوه یک نسخه تقدیم دادگاه شود.

ماده ۶۴ قانون آئین دادرسی مدنی  : مدیر دفتر دادگاه باید پس از تکمیل پرونده ، آن را فورا در اختیار دادگاه قرار دهد. دادگاه پرونده را ملاحظه و در صورتی که کامل باشد پرونده را با صدور دستور تعیین وقت به دفتر اعاده می نماید تا وقت دادرسی ( ساعت و روز و ماه ) را  تعیین و دستور ابلاغ دادخواست را صادر نماید. وقت جلسه باید طوری معین شود که فاصله بین ابلاغ وقت به اصحاب دعوا و روز جلسه کمتر از پنج روز نباشد.

در مواردی که نشانی طرفین دعوا یا یکی از آنها در خارج از کشور باشد فاصله بین ابلاغ وقت و روز جلسه کمتر از دو ماه نخواهد بود


جلسه رسیدگی :

اصحاب دعوی می توانند در جلسه رسیدگی حضور بیابند و یا لایحه تقدیم نمایند و عدم حضور هر یک از طرفین مانع رسیدگی نخواهد شد ، (ماده ۹۳الی ۹۵قانون آئین دادرسی مدنی)

پس از برگزاری جلسه رسیدگی ، رئیس دادگاه چنانچه تشخیص دهد رسیدگی خاتمه یافته است و نیاز به تحقیق و ارجاع به کارشناس و موارد مشابه نیست ، وفق مواد ۲۹۵الی  ۲۹۹ اقدام   به صدور حکم  و یا قرار   می نماید  ،

ابلاغ رای :

وفق ماده ۳۰۰قانون آئین دادرسی مدنی ، دادنامه  را به طرفین دعوی بصورت حضوری یا از طریق دائره ابلاغ ، ابلاغ نماید  .

تجدید نظر خواهی:

برخی از آراء صادره قابل تجدید نظرخواهی می باشند و اگر خواهان دعوی احساس نماید که خواسته اش رسیدگی نشده است و محق باشد  می تواند به دادنامه صادره اعتراض نماید ، همچنین  خوانده دعوی هم حق اعتراض دارد ، جهات تجدید نظر خواهی در ماده  در مواد ۳۲۶و ۳۳۰و ۳۳۱و ۳۴۸قانون آئین دادرسی مدنی  ذکر شده است  .

رسیدگی در مرحله تجدید نظر :

در دادگاههای تجدید نظر استان به اعتراضات مردم از آراء دادگاههای شهرها رسیدگی می گردد  ، رسیدگی و صدور رای  و ابلاغ   وفق مواد ۳۴۸۳۶۵قانون آئین دادرسی مدنی می باشد و آراء صادره قطعی می باشد  .

اجرای رای :

اجرای رای آخرین مرحله  رسیدگی در پرونده های حقوقی می باشد که پس از ابلاغ دادنامه قطعی به خوانده دعوی ، خواهان از شعبه دادگاه بدوی درخواست اجرا می نماید ، صدور برگه اجرائیه و اجرا وفق قانون اجرای احکام مدنی می باشد  .

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.